Els, al 30 jaar vrijwilliger bij Amnesty International

08 november 2017door Vredeshuis

“Respect en empathie vormen voor mij de basis voor mensenrechten. Dat is een strijd die ik elke dag graag wil leveren.”

Toen ik 14 jaar was, kwam er in de parochiezaal van mijn dorp iemand spreken over mensenrechten en Amnesty International. Die spreekbeurt greep me enorm aan. De man sprak over mensen die opgesloten zaten, enkel en alleen omwille van hun vreedzame overtuiging. En hij gaf die mensen een gezicht. Ik was het meest onder de indruk van de doodstraf. Ik begreep niet hoe een staat tegen de bevolking kan zeggen 'je mag niet doden' en het dan zelf doet. De elektrische stoel, dodelijke injecties, ophangingen: het raakte me enorm.

Toen heb ik beslist dat ik me wilde inzetten voor mensenrechten. En het heeft me nooit meer losgelaten. Later op kot in Gent ging ik op zoek naar mensen die samen met mij een lokale groep van Amnesty wilden oprichten. Dat lukte en zo zijn we al 30 jaar een groep.

 

Brieven schrijven hélpt!

Mensenrechten lijken voor ons Europeanen evident, maar in feite worden ze steeds meer met de voeten getreden. Brieven schrijven is dé manier om personen die vastzitten en van wie de mensenrechten geschonden worden, vrij te krijgen. Je zou denken, haalt dat iets uit? Jazeker! We krijgen regelmatig bedankingen van mensen die vastzaten. Weten dat er wereldwijd 100den mensen waren die hen steunden, gaf hen een ongelooflijke kracht. Uit hun ervaringen leren we dat machthebbers wel degelijk beseffen dat ze in het oog gehouden worden. Door onze brieven is de kans groter dat gevangenen beter behandeld worden.

 

Gent en de Grote Meren

Gent telt al jaren het grootste aantal Amnesty-groepen, en dat is wel opmerkelijk. De lokale groep die ik coördineer, richt zich op de streek van de Grote Meren in Afrika, vooral de Democratische Republiek Congo en Burundi. Mensen die daar opkomen voor mensenrechten doen dat op gevaar van eigen leven. Wij kunnen ons dat niet voorstellen, maar die mensen blijven er gewoon voor gaan.

Soms komen zij naar België en kunnen we met hen praten. Dat is erg confronterend. Zo zei een advocaat uit Oost-Congo: ‘Jullie kunnen na ons gesprek gewoon naar huis, om 10 uur ’s avonds. Wij hebben geen wegen, 15 kilometer is soms al onoverkomelijk’. Hij bezoekt in Congo gevangenissen en onderzoekt of de gedetineerden er wel horen te zitten. Hij stoot soms op onvoorstelbare toestanden, zoals die man die omwille van een gestolen kip al veel te lang opgesloten zat. Na wat papierwerk kon hij vrijkomen.

Op dit moment komen veel jonge mensen in Congo op voor mensenrechten. Ze beseffen dat ze gearresteerd kunnen worden, maar ze blijven toch doorgaan met hun gevaarlijke werk. Vandaag hebben we nog een brief geschreven om te pleiten voor de vrijlating van 5 mannen die in Congo vreedzaam ijverden voor meer democratie.

 

De wereld rond de tafel

Schrijnende situaties zoals in de streek van de Grote Meren komen via mijn Amnesty-engagement ook ons huisgezin binnen. Mijn partner en ik bespreken vaak allerlei nieuwsthema’s met onze zonen. Aan tafel discussiëren is bijzonder, je voelt dat hun interesse voor die grote wereld groeit. Ze beseffen dat ze elke dag die wereld zelf moeten maken, en dat begint door open te staan voor wat er rondom je gebeurt. En te zien wat je kunt doen, al is het maar klein. We hebben allebei een drukke job, en een huishouden draaiende houden is ook veel werk. Toch zou ik niet willen leven zonder dit engagement. We hebben hier een goed en veilig leven, maar ik wil de open blik naar de wereld behouden. Er is veel onrecht, oorlog en geweld. Mensenrechten zijn zeker in deze tijd geen evidentie.

 

Respect en empathie

Ook op de scholen waar ik les geef, wil ik jongeren aanzetten om open te staan voor de wereld, in gelijkenissen en verschillen. Ik ijver voor een respectvolle houding tegenover elke persoon. In onze klassen zitten jongeren uit alle hoeken van de wereld, ieder met zijn geloof, geaardheid, levensstijl, achtergrond en waarden. In het vak gedragswetenschappen vertrek ik vanuit de idee ‘respect voor die enorme diversiteit’, wat de basis is van mensenrechten. Dat klinkt wollig maar het is een dagelijkse strijd.

Homoseksualiteit bespreekbaar maken, laat staan respect vragen voor ieders geaardheid en opinie, is niet altijd evident. Maar soms lukt het. Ik herinner me het verhaal van een leerlinge van 18. Ze woonde alleen en was uit haar land gevlucht omdat haar familie haar wou uithuwelijken. Daar is dan een andere jongen op ingegaan: ‘Mijn ouders zullen aan mij ook een partner voorstellen, maar ik mag weigeren’. Het werd stil in de klas. Die momenten waarop iemand in alle veiligheid zijn verhaal kan vertellen en het respect dat dan uitgaat van de klasgenoten, dat is mooi! Dàt wil ik hen bijbrengen: toon empathie, leef je in in de andere. Het lezen van romans en het kijken naar kwaliteitsfilms kunnen daarbij helpen. Respect en empathie vormen voor mij de basis voor mensenrechten. Dat is een strijd die ik elke dag graag wil leveren. 

Els Desmedt is 52 jaar, samenwonend en moeder van twee zonen. Zij is al 30 jaar vrijwilliger bij Amnesty International.

Lees ook wat andere getuigen vertellen.

Els

Getuigen over oorlog, vrede en solidariteit

Hebt u oorlog, conflict, vrede of solidariteit van nabij meegemaakt?