Vlaamse 11-jarigen voelen zich het minst tevreden

18 maart 2016door Jong en Wijs

Dit blijkt uit een onderzoek van de Wereldgezondsheidsorganisatie. Karrewiet ging op onderzoek uit in de Gentse basisschool Van Monckhoven.

Dinsdag werden in Brussel de resultaten voorgesteld van de ‘Health Behaviour in School-aged Children’-studie (HBSC), een vierjaarlijks grootschalig onderzoek van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) naar de mentale en fysieke gezondheid van jongeren.

‘Health Behaviour in School-aged Children’ (HBSC) is een grensoverschrijdend onderzoek waarmee de WHO al meer dan dertig jaar informatie verzamelt over de gezondheid, het welzijn en het gedrag van jongeren van 11, 13 en 15 jaar. Het onderzoek vindt om de vier jaar plaats. Het verslag van het laatste onderzoek draagt de titel ‘Growing up unequal: gender and socioeconomic differences in young people’s health and well-being’ en bevat de resultaten van de studie die in 2013 en 2014 werd uitgevoerd in 42 Europese en Noord-Amerikaanse landen.

Een aantal algemene conclusies 

Uit de cijfers van de WHO komen een aantal positieve bevindingen met betrekking tot de gezondheid en het welzijn van jongeren naar voren:

  • Tachtig procent van de onderzochte jongeren geeft aan tevreden te zijn met het leven dat hij of zij leidt.
  • De laatste jaren is het alcoholgebruik bij zowel jongens als meisjes merkbaar gedaald. Hetzelfde geldt voor roken.
  • In veel landen is ook het druggebruik aanzienlijk gedaald en zijn jongeren minder vaak betrokken bij vechtpartijen.

Uit het verslag blijkt echter dat er nog steeds een heel aantal werkpunten zijn:

  • Wat mentale gezondheid betreft, doen meisjes het minder goed dan jongens. Bij de 15-jarigen vindt twintig procent van de meisjes dat ze een matige of zwakke algemene gezondheid hebben. Vijftig procent heeft wekelijks af te rekenen met meerdere gezondheidsklachten.
  • Meisjes denken vaker dat ze te dik zijn, hoewel de werkelijkheid ons leert dat jongens meer met overgewicht en obesitas kampen. Op 11-jarige leeftijd vindt 26 procent van de meisjes zichzelf te dik; bij de 15-jarigen geldt dit al voor 43 procent. Een kwart van de 15-jarige meisjes gaat op dieet of probeert op een andere manier gewicht te verliezen.
  • Jongeren bewegen nog steeds te weinig. Slechts 25 procent van de 11-jarigen en 16 procent van de 15-jarigen heeft dagelijks voldoende beweging. Ook hier doen meisjes het slechter dan jongens.

In Vlaanderen

Uit het onderzoek blijkt dat Vlaamse 11-jarigen het laagst scoren van alle Europese jongeren op levenskwaliteit. Ze zijn ook te weinig actief.

Nu valt het met dat cijfer nog redelijk mee: driekwart van de Vlaamse 11-jarigen kent zichzelf een goede levenskwaliteit toe. Maar ze bungelen daarmee wel aan de staart van alle 42 deelnemende landen en regio’s. In Nederland en Finland is meer dan 90 procent van hun leeftijdsgenoten tevreden met hun leven. Waar het verschil vandaan komt, is niet meteen te zeggen. Het gaat immers om een subjectieve, persoonlijke inschatting. Toch zijn er objectieve gegevens die deze vaststelling ondersteunen.

Zo blijken Vlaamse 11-jarigen het minst van al actief te bewegen. Kinderen van die leeftijd zouden minstens een uur per dag actief moeten zijn, of dat nu in een sportclub is of door te fietsen naar school.

Slechts 14 procent van de Vlaamse meisjes van die leeftijd haalt die norm. En het vermindert nog naarmate ze ouder worden: van de 15-jarige Vlaamse meisjes beweegt maar 5 procent voldoende. De jongens doen het iets beter, met ongeveer 17 procent in alle leeftijdsgroepen. Maar ook dat is dus onvoldoende, en laag in vergelijking met leeftijdsgenoten elders in Europa.

Ook hun eetgewoontes kunnen beter: 43 procent van de 11-jarigen eet dagelijks fruit. Ook niet zo goed scoren we als nagegaan wordt hoe 11-jarigen over hun eigen lichaam denken: 36 procent van de 11-jarige Vlaamse meisjes voelt zich te dik, net als 26 procent van de 11-jarige jongens. Het gemiddelde voor Europa ligt beduidend lager.

En hoewel ze over hun school redelijk tevreden zijn en over hun klasgenoten zeer te spreken zijn, blijkt dat ook heel weinig 11-jarigen in Vlaanderen dagelijks tijd spenderen met hun vrienden. We scoren daar op één na laatste. Sociale media zijn al voor 16 procent van de 11-jarige meisjes een alternatief en ook voor 18 procent van de 11-jarige jongens. Daarmee scoren we dan weer gemiddeld.

Contact met de ouders is oké. Elfjarigen in Vlaanderen vinden het doorgaans vrij gemakkelijk om met hun moeder te praten. Maar een gesprek aangaan met hun vader ligt moeilijker, vooral dan bij de meisjes. Vier op de tien 11-jarige meisjes noemt dit niet eenvoudig, tegenover slechts twee op de tien jongens van die leeftijd.

En in Gent?

Karrewiet ging luisteren in basisschool Van Monckhoven of de 6de jaars daar bovenstaande cijfers konden bevestigen.  De reportage kun je bekijken op hun website.

Meer over: