Groene ontmoetingsplek met openbare speelzone en buitenklas in Drongen

08 maart 2017door Cherline D.
67.412 EUR
20ste eeuwse gordel

We blazen het openbaar leven van Drongen nieuw leven in met een openbare ontmoetingsplek met speelzone en buitenklas. Stem voor ons en win een natuurlijk avontuur!

Drongen heeft nood aan een groene plek waar kinderen, jongeren, ouders, grootouders, buren, … elkaar spontaan kunnen ontmoeten. Het stukje groen grenzend aan de bibliotheek van Drongen kan de perfecte locatie worden om te ontspannen, praten, spelen … én leren. In het aangrenzende bos van de pastorie willen we aansluitend bij de ontmoetingsplek en speelzone, een buitenklas creëren die ervoor zorgt dat onze schoolgaande kinderen in de natuur kunnen ontdekken en bewegen. Met dit initiatief willen we bijdragen aan een open, sociale, wijze en kind- en jeugdvriendelijke stad én een vernieuwende aanpak integreren in het onderwijs.

Onszelf even voorstellen…

Wij zijn drie buurvrouwtjes uit de Veerstraat in Drongen die dromen van een openbare ontmoetingsplaats en een buitenklas in ons dorp. Naast buurvrouwtjes zijn we ook mama’s van schoolgaande kinderen. Na school en tijdens het weekend missen we in Drongen een openbare plek om op een spontane en ongedwongen manier samen te komen met andere mensen.

Daarnaast ervaren we als ouders van kleuters en lagere schoolkinderen ook een gemis aan een groene, bosrijke plek waar de scholen met hun leerlingen naartoe kunnen trekken. Zeker de scholen Vuurtoren en Klaverdries missen groene open ruimtes. Aangezien de natuur dé ideale plek is voor kinderen om te leren, te ontdekken, om creatief aan de slag te gaan en in interactie te treden met elkaar, willen we aan de openbare ontmoetingsplaats en speelzone een buitenklas koppelen. Een buitenklas is een logisch verlengstuk van het klassieke klaslokaal waar de leraar uitgedaagd wordt om uit zijn comfortzone te komen en out of the box te denken om de lesinhoud op een niet-klassieke manier over te brengen en dit tijdens de vier seizoenen. De kracht en eigenheid van een buitenklas zit voornamelijk in de afwezigheid van conventioneel speelgoed: de kinderen gaan aan de slag met alles wat ze in de natuur vinden.

“Slecht weer bestaat niet. Alleen slechte kleren.”

Oorspronkelijk dienden we voor deze ideeën twee aparte projecten in maar tijdens onze zoektocht naar een geschikte locatie, stelden we vast dat de twee ideeën perfect te verenigen zijn in één concept. Daarom kiezen we resoluut voor een groene speel- en ontmoetingsplek met aansluitend een buitenklas in het centrum van Drongen.
 

Gezocht en gevonden: een centrale plek

Na een korte buurtverkenning, waarbij verschillende locaties werden onderzocht, bleek de openbare ruimte naast de bibliotheek van Drongen de perfecte ontmoetingsplek voor jong en oud. Die ontmoetingsplaats zou enerzijds kunnen bestaan uit een openbaar deel (de speelzone /openbare ontmoetingsplek), een zone waar gespeeld, gepraat, gerust, … kan worden en een afgesloten deel (de leerzone / buitenklas) in het bos van de pastorie dat gedeeltelijk ommuurd is. De speel- en de leerzone zouden van elkaar gescheiden kunnen worden door een poortje (dat enkel met sleutel open kan) naast de bibliotheek. In de Abdijmolenstraat zal het bos binnenkort toegankelijk zijn via een poort. De locatie heeft het grote voordeel dat inwoners en leerlingen van Drongense scholen sowieso vaak naar de bibliotheek gaan. De zone is voor de drie centrumscholen (Klaverdries, Vuurtoren, Mijlpaal) vlot, en heel makkelijk te voet bereikbaar.
 

Een groene ontmoetingsplek voor jong en oud

Met de groene ontmoetingsplek willen we een breed publiek bereiken van kinderen, jongeren, (groot)ouders, buurtbewoners, ouderen, bezoekers aan de bib …. Voor hen moet de groenzone een plek zijn om op een laagdrempelige manier even te pauzeren, te ontspannen, een babbeltje te slaan ... Zo’n ontmoetingsruimte zou de sociale cohesie ten goede komen en het dorp een frisse impuls geven.

Daarnaast mikken we specifiek met de buitenklas op de kleuters, leerlingen en leraren van de drie centrumscholen van Drongen (Vuurtoren, Klaverdries, Mijlpaal). In tweede instantie kunnen ook de bibliotheek van Drongen, de crèche Co-Nijntje, Gemeenschapscentrum De Ark, Fablab, jeugd- of culturele verenigingen of andere Gentse scholen … gebruik maken van de buitenklas.

Momenteel bestaat er in Drongen geen ankerpunt in het centrum waar mensen elkaar spontaan kunnen ontmoeten. Met de openbare ontmoetingsplek naast de bibliotheek willen we het openbaar leven in Drongen nieuw leven inblazen. De groene zone in de Lage Lakendreef is een open (speel)terrein zonder bankjes of speeltuigen en is minder centraal gelegen. Het is geen plaats waar je even passeert en pauzeert. Het sportcomplex De Keiskant waar ook een ontmoetings- en speelzone is, is net niet vlot genoeg te bereiken (op 2 km van Drongenplein). Drongen beschikt ook over een kinderboerderij (Schoolhoeve De Campagne) maar die is voor de scholen moeilijker te bereiken zonder extern vervoer (op 3,6 km) en kan niet op een laagdrempelige manier bezocht worden (druk bezet).
 

Waarom is een groene ontmoetingsplek in Drongen een goed idee?

Een groene ontmoetingsplek brengt inwoners van verschillende leeftijden bij elkaar en stimuleert spontane ontmoetingen en babbels.
In Drongen komen steeds meer jonge gezinnen wonen. Deze nieuwe bewonersgroep heeft nood aan een openbare ontmoetingsplek waar er gespeeld kan worden, maar waar ze ook in contact kunnen komen met andere bewoners van Drongen.

 

  • Buitenspelen heeft tal van voordelen: lees de 11 voordelen van Kind en Samenleving.
  • Veel kinderen en families hebben weinig mogelijkheden om ervaring op te doen in een natuurlijke omgeving. Het leven van de moderne familie is in de laatste twee decennia drastisch veranderd: kinderen spenderen meer tijd aan televisie kijken en videospelletjes dan fysiek en actief buiten te zijn (Louv). Met een natuurlijke speel- en leeromgeving krijgen de kinderen meer kansen om in contact te komen met de natuur. Zo ontdekken kinderen de rijke biodiversiteit van de natuur en leren ze er ook respect voor hebben.
  • Kinderen die de kans krijgen om te spelen in een natuurlijke en uitdagende omgeving, leren hun eigen grenzen kennen ('Wat kan ik en wat lukt me (nog) niet?') en bouwen de nodige 'risicocompetenties' op.
  • 'Natuur maakt blij en gezond', is wat de meta-analyse van het Europees Instituut voor Milieubeleid recent concludeerde in De Morgen van 21 maart 2017: "Je geregeld in de natuur begeven heeft een positieve impact op allergieën, minder kans op depressie en ziekte, brengt kortere ziekenhuisopnames teweeg, een beter geheugen en helpt afwenden van de dood."
  • Een groene omgeving bevordert de leerprestaties, de concentratie en het leren. Kinderen verbinden zich spontaan met de natuur en laten zich erdoor inspireren.
  • Een groene speel- en leerzone biedt andere leer- en speelkansen dan een klassieke klascontext. Als leraar kun je er gemakkelijk aan de slag met thema’s zoals techniek, constructie, fysica, W.O., muziek, beeldende kunsten, L.O. en bewegend leren ...
  • Buiten spelen en leren stimuleert de tastzin, de levenszin, de bewegingszin, de evenwichtszin van kinderen.
  • Gedrags- en leerproblemen zijn buiten makkelijker en effectiever aan te pakken dan binnen in een klas.
  • De waarde van ‘outdoor learning’ werd door verschillende onderzoeken aangetoond:

1.     Hoewel kinderen steeds een grotere dosis geluid en beeld moeten verwerken, neemt het aantal prikkels uit een natuurlijke omgeving af. Voor scholen is het een belangrijk punt om kinderen te begeleiden in de ontwikkeling van al hun zintuigen (horen, zien, voelen, smaken) (Verheij, 2003)

2.     Onszelf blootstellen aan de natuur is een noodzakelijk ingrediënt voor een gezond leven. Zoals iedere vitamine, is contact met de natuur nodig in frequente en regelmatige dosissen. (Nature Learning Initiative, 2012)

'Een buitenklas leidt tot BUITENgewoon leren. De beste handleiding om kinderen over de wereld te leren is de werkelijkheid.' (Lenaerts, 2015)
 

Aan de slag!

Voor de uitwerking van onze ontmoetingsplek zijn we op prospectie gegaan bij enkele Gentse speelzones in de Groene vallei, de Blaarmeersen en het Rabot. Zo zijn we in contact gekomen met enkele experts inzake natuurlijke en ecologische speel- en leeromgevingen. De Groene vallei was een inspirerend voorbeeld voor een klim- en klauterparcours dat de grove motoriek stimuleert. Rond het speelparcours kunnen ook volwassenen elkaar ontmoeten en even verpozen. Producent Robinia die voor Stad Gent al heel wat speelzones heeft aangelegd en geïnstalleerd, heeft ons een concept voorgelegd, samen met een prijsofferte. 

We spraken ook enkele houtbewerkers aan en een landschapsingenieur voor de inrichting van de bijhorende buitenklas. Zo concludeerden we dat deze elementen op een natuurlijke manier geplaatst kunnen worden in het speelleerbos:

  • een podium met arena (een halve cirkel)
  • een krijtbord
  • een poppenkast
  • een boomstammenpad met cijfers en letters op
  • boomstammetjes als stoelen
  • een multifunctionele tafel/werkbank
  • een boomhut die dienst doet als snoezelruimte
  • een (halfopen) materiaalhuisje met kapstokken (waar materiaal, jasjes, boekentassen … verzameld kunnen worden). In het huisje kan er materiaal opgeborgen worden achter slot.
  • een overspanning / een bache
  • drie bolderkarren die de drie centrumscholen kunnen gebruiken om materiaal, peuters/kleuters in te transporteren tot aan de buitenklas
  • ...

Uiteindelijk hebben we Bram Deryckere van ‘De van Hut’ gevraagd om een concept uit te werken en een offerte op te maken: zie bijlage.
 

Een brede betrokkenheid en gedragenheid door tal van partners

Toen we onze twee projectvoorstellen van de buitenklas en de openbare ontmoetingsplek tijdens de eerste fase lanceerden op de website van Burgerbudget van Gent, kregen we op deze pagina heel wat hartjes. Het enthousiasme van ouders, buurtbewoners, leraren … getuigde van veel warmte voor dit initiatief.

Zowel voor, tijdens als na de realisatie van dit concept willen we alle betrokkenen kansen en inspraak geven om dit project te realiseren en samen te werken aan de vernieuwing van Drongen.

We hopen in eerste instantie dat de Stad Gent ons de toestemming verleent om gebruik te maken van de groenzone naast de bibliotheek van Drongen.

Daarnaast is er al overleg geweest met de verschillende directies en ouderraden van de drie centrumscholen. Alle scholen tonen enthousiast interesse in de buitenklas en willen deze vernieuwde vorm van onderwijs graag implementeren in hun schoolbeleid. Deze unieke samenwerking tussen de drie scholen kan daarbij tot een versterking leiden van netoverschrijdend onderwijsoverleg. Van elke school en ouderraad voegen we een engagementsverklaring toe bij dit voorstel als bijlage. De ouderraden zijn onder meer bereid om te helpen instaan voor het onderhoud van de buitenklas en de implementatie ervan.

De pastoor van Drongen, eerwaarde heer Patrick De Baets, was enthousiast over het voorstel en nam meteen contact op met de bevoegde instanties (o.a. Stad Gent via Willem Remue, die meedeelde dat de aanvraag dient te gebeuren via de groendienst en de dienst vastgoed van Stad Gent) om het stukje bos van de pastorie open te stellen voor de buitenklas. Zowel de pastoor én zijn vrijwilligers willen mee instaan voor het realiseren en onderhouden van de buitenklas. Bij goedkeuring van het concept leggen we alle voorstellen graag voor aan het college van burgemeester en schepenen van Stad Gent over het gebruik van het pastoriebos (eigendom van Stad Gent).

Indien het project van de buitenklas gerealiseerd wordt, nodigen we de omliggende buren uit om hen te betrekken bij de inrichting en het gebruik van onze groene speel- en leerplek.

Ten slotte willen we ook andere non-profit instanties zoals de bib van Drongen, de crèche Co-Nijntje, De Ark, Fablab … op termijn warm maken om gebruik te maken van de buitenklas. Met de bib van Drongen als nabijgelegen buur legden we al de eerste contacten. Ook door hen werd het voorstel zeer enthousiast onthaald (zie engagementsverklaring). Ook met Maria-Cristina Ciocci zaten we rond te tafel. Voor haar Fablab is zij ook vragende partij om in het centrum van Drongen speelzones aan te leggen voor kinderen en jongeren.

En of we kunnen rekenen op een brede gedragenheid:

  • De engagementsverklaringen van de drie centrumscholen en hun ouderraden en die van de bib van Drongen tonen aan dat het idee van de ontmoetingsplek met buitenklas gedragen wordt. Deze engagementen dragen bij tot het duurzaam karakter van het concept.
  • Tijdens onze zoektocht naar een geschikte locatie, gingen we in gesprek met de Oude Abdij van Drongen. De directie is ons projectidee zeer genegen maar de realisatie kon niet plaatsvinden in de tuin van de Oude Abdij. Aangezien de tuin privaat is, passen onze plannen niet binnen de agenda van onder andere de bezinningsmomenten. En aangezien de tuin beschermd is, kunnen de gewenste ingrepen niet gebeuren.
  • Maria-Cristina Ciocci van Fablab is als buur van de pastorie en de groenzone naast de bibliotheek op een overtuigende manier fan van het idee van een ontmoetingsplek met buitenklas.
  • Door de deuren van zijn bos open te zetten, toont E.H. Patrick De Baets aan dat hij achter ons project staat. De vrijwilligers die de tuin en het bos onderhouden (de ‘pastorieploeg’) zijn ook enthousiast: “Met de buitenklas in het bos van de pastorie loont ons vrijwilligerswerk nog meer. Heel fijn dat de kinderen mee kunnen genieten van het prachtig stukje bos.”
     

Op welke manier betrekken we de partners en buurt bij het project?

Welke werkgroepen kunnen interessant zijn om bijeen te roepen en op de hoogte te brengen / advies te vragen?

  • enkele verantwoordelijke trekkers van de drie centrumscholen (de directie, enkele leraren, enkele ouders en enkele leerlingen)
  • de scholen kunnen klankbordgroepen van leerlingen bijeen roepen om ideeën voor de buitenklas te verzamelen
  • de pastoor en zijn pastorieploeg
  • de nabije buurtbewoners van de groenzone naast de bibliotheek / pastorie

Om het project bij kinderen, buurtbewoners en ouders breed bekend te maken, zou een wedstrijd uitgeschreven kunnen worden die ons helpt aan een passende naam voor deze unieke plek. Zo creëren we betrokkenheid van bij de start van het project.

Bij de realisatie van de speelleerzone hebben we niet alleen oog voor de materiële uitwerking, maar ook voor het organisatorische aspect. Daarom willen we een online platform ontwikkelen met reservatiesysteem voor de buitenklas. Op die manier vermijden de gebruikers dubbele boekingen en zijn de betrokken instanties en personen (zoals de pastoor) op de hoogte wanneer er gebruik gemaakt wordt van de buitenklas.
 

Duurzaamheid troef!

Voor de conceptontwikkeling, vervaardiging en plaatsing van zowel de speeltuigen als de buitenklas, hebben we enkel gecertificeerde producenten aangeschreven die werken met duurzame materialen. Duurzame materialen vragen weinig tot geen onderhoud. Duurzame materialen hebben een duur kostenplaatje maar aangezien het effect van ons project langdurig is, willen we de houdbaarheid zo lang mogelijk houden.

Robinia bijvoorbeeld staat garant voor duurzaamheid (zie ook de prijsofferte van Robinia): het door SIK-Holz gebruikte Robiniahout komt uit de Duitse staatsbossen rond Berlin-Brandenburg, waar ruim 17.000 ha gemengd loofwoud duurzaam geëxploiteerd wordt. Voor iedere gevelde boom worden er twee nieuwe aangeplant. Natuurlijke Robinia-zaailingen banen zich daarnaast een weg tussen andere hoogstammen en verkrijgen zo hun grillige vorm, die de toestellen van SIK-Holz absoluut uniek maken (stammen uit Hongaarse en andere Oost Europese plantages hebben deze eigenschap veel minder). Robiniahout zit in de duurzaamheidklasse I/II (levensduur ca. 25-30 jaar) en is veel harder en zwaarder dan Eik, Kastanje of Lariks. Robinia is gif- en splintervrij en door zijn hoge hardheid vrijwel vandalismebestendig. Het gebruikte Robiniahout is standaard voorzien van een PEFC-label en ook met FSC label verkrijgbaar.

De huidige natuurlijke vegetatie en de petanquebaan zouden geïntegreerd worden in het vernieuwde concept. We kiezen bewust voor een duurzame inkleding van de speelzone en het speelleerbos met veel respect voor de natuurlijke omgeving.

Zowel voor, tijdens als na het project in communicatie met de buurt!

Deze stappen werden VOOR het project ondernomen:

  • overleg met andere projectindieners van Burgerbudget van Gent (Valerie ivm project openstelling tuin van de Oude Abdij, Christina ivm Fablab)
  • overleg met pastoor Patrick De Baets
  • overleg met Natuurpunt ivm driehoekspunt richting de Assels
  • overleg met directie Oude Abdij van Drongen
  • contact met bibliotheek van Drongen
  • contact met directies van Vuurtoren, Klaverdries en Mijlpaal
  • overleg met ouderraden van Vuurtoren, Klaverdries en Mijlpaal

Deze stappen plannen we TIJDENS het project:

  • bekendmaking project via de communicatielijnen van Burgerbudget van Gent
  • bekendmaking via de drie Drongense centrumscholen (oa via Facebook, nieuwsbrief, heen-en-weerschriftjes …)
  • bekendmaking via de communicatiekanalen van de Drongense bibliotheek
  • bekendmaking via de parochie door E.H. Patrick De Baets
  • mond aan mond bekendmaking via eigen netwerk en sociale media

Deze stappen plannen we net NA de uitvoering van het project: bekendmaking via een openingsmoment in september 2018
 

Plan van aanpak

  • november 2017: aanmaken of aanduiden rechtspersoon
  • november 2017: aanbestedingen + definitieve uitwerking concept en plan
  • december 2017 – juni 2018 : concrete uitwerking groene speelleerzone
  • december 2017 – juni 2018: uitwerking website
  • juni 2018: opstellen afspraken- en opvolgplan voor drie centrumscholen en andere gebruikers
  • september 2018: officiële opening
  • september 2018 – december 2018: testfase en bijsturing
  • september 2018 – december 2018: vorming voor leerkrachten/directies (zie***)
  • december 2018 - oneindig lang: de ontmoetingsruimte met speeltuigen en de buitenklas worden zolang mogelijk in gebruik genomen
  • juni 2019: evaluatie gebruik ontmoetingsplek en buitenklas

***Zodra de buitenklas een feit is, willen we schooldirecties enthousiasmeren om een studiemoment of vorming te organiseren voor hun lerarenteam over ‘outdoor learning’. Om dit financieel haalbaar te maken, voorzien we een vormingsbudget. Daarnaast kunnen we een starterspakket voorzien voor scholen met inspirerende voorbeelden van buiten leren, bruikbare bronnen en materialen (zoals de boeken De boom in, Het grote buitenboek’ van Judith Drews en ‘Dirty teaching, a beginner’s guide to learning outdoors’ van Juliet Roberstson).
 

Kostenplaatje

  1. Gebruik van openbare ruimte: 0 euro
    Aangezien zowel de groenzone naast de bibliotheek en het bos van de pastorie eigendom is van Stad Gent, willen we ons tot de stad richten voor het gebruik van deze ruimtes voor enerzijds de openbare ontmoetingsruimte en anderzijds de buitenklas
     
  2. Inrichting speel- en leerzone
  • openbare ontmoetingsruimte: 32.196,74 euro
  • buitenklas: 32.125,50 euro

3. Communicatie, werking en vorming

  • Online platform:
    Domeinnaam hosting en aanmaak online platform (website): 1500 euro
    Na lancering kan deze kost jaarlijks overgedragen worden naar de ouderraden of opgenomen worden door de schoolwerking.
  • communicatie en promotie: 500 euro
  • vormingsbudget: 500 euro
  • starterspakket rond outdoor learning voor de drie centrumscholen met inspiratiebronnen: 240 euro
  • werkingsmiddelen (bolderkarren en didactisch materiaal): 350 euro

TOTAAL: 67.412,24 euro

 

En of we dromen dat deze droom uitkomt,

Jona Hebbrecht, Eva Decaluwe & Cherline De Maeght

 

LEGENDE BIJ FOTO's:

foto 1 tot 6: inspirerende foto's voor de buitenklas
foto 7 tot 9: foto's van het bos van de pastorie
foto 10: foto van de groene zone naast de bibliotheek van Drongen
foto 11 tot 12: inspirerende foto's van speeltuigen voor op de speelzone

Bekijk alle acties in de wijk: