Côté Dampoort

31 maart 2017door Sven S.
147.487 EUR
20ste eeuwse gordel

De ‘Rough Guide’ van de Dampoort

Alles wat je als local én toerist moet weten over de wijk

Samen met de buurt creëren we een innovatieve, interactieve en superdiverse wijkgids, die bewoners en bezoekers van achter de Dampoort (Dampoortwijk en Sint- Amandsberg) kunnen gebruiken om deze fantastische (maar slecht bekende) wijk te (her)ontdekken. We starten met een data-verzameling als inhoudelijke basis en een innovatief online portaal als format. Aan het einde van de rit pakken we uit met een eigenzinnige Dampoort City Map.

I. Beschrijving project (doel, middel, resultaat)

II. Stappenplan (2018-2019)

III. Budget

IV. Sluitende argumenten

 

I. BESCHRIJVING PROJECT

Het DOEL

In onze wijk gebeuren de meest fantastische dingen en wonen de meest fantastische mensen. Alleen kennen ze elkaar te weinig of niet. De Dampoorters zijn verdeeld in denkbeeldige vakjes. In “generaties”, in “culturen” en “niches”, door steenwegen en huizenblokken. Bovendien is onze wijk in volle beweging: De bevolking verandert snel, er komen steeds nieuwe zaken bij en creatieve buurtbewoners verrassen ons om de haverklap met innovatieve projecten. Alleen heeft iedereen zijn eigen communicatiekanalen om zaken en activiteiten te promoten. Zelfs wie echt op de hoogte wil blijven én een breed netwerk heeft, verliest in zo veel aanbod makkelijk het overzicht. Laat staan alle mensen die te veel aan hun hoofd hebben, minder- of anderstalig zijn, moeite hebben met sociaal contact of nog maar pas zijn toegekomen.

Veel Dampoorters voelen zich hierdoor soms een wat slecht geïnformeerde toerist in eigen wijk. Toch hebben we allemaal één ding gemeen: Ondanks alle negatieve berichtgeving over onze wijk, wonen wij hier graag. Toch meestal. Maar we weten te weinig van elkaar en het is niet altijd makkelijk om uit onze eigen leefwereld te stappen.

Samen met enkele enthousiaste bewoners, ondernemers en verenigingen uit de buurt willen we hier verandering in brengen door laagdrempelig informatie aan te bieden over de wijk in al haar diversiteit en de bewoners tools in handen te geven om elkaar (over de grenzen) te leren kennen en samen dingen te organiseren.

Het MIDDEL
- Website Côté Dampoort

Wat onze wijk mist, is een parochieblad. Maar dan vertaald naar de 21ste eeuwse context van superdiversiteit, individualisme en burgerparticipatie. En uitgaand van de strategieën die mensen vandaag in de praktijk gebruiken om zich te informeren en met elkaar in contact te treden: via het internet.

In de plaats van dit te verpakken als een sociaal project, kiezen we hierbij resoluut voor de ‘travel’-insteek: De website moet Dampoorters aanmoedigen om als een echte toerist hun wijk te gaan ontdekken. En uiteraard hopen we dat hierdoor ook echte toeristen onze wijk zullen ontdekken.

Door een online platform te creëren voor de Côté Dampoort, willen we buurtbewoners een handige tool in handen geven om hun wijk te (her)ontdekken en er zelf mee aan de slag te gaan om lokaal te consumeren, organiseren en engageren. Het online portaal is met andere woorden een middel om een groter doel bereiken om mensen informeren en enthousiasmeren over/voor hun buurt.

- Inventaris Dampoort
Omdat we met dit project expliciet grenzen willen verleggen, moeten we een degelijke basis hebben: We maken daarom een inventaris van ongeveer alles wat achter de Dampoort reilt en zeilt. We laten het hokjesdenken volledig vallen en brengen alle horeca, verenigingen, winkels en monumenten onder in een database. Daarnaast wordt ook het foto-archief van de wijk in kaart gebracht en bewaard.

De website vormt de formele basis voor het project, de inventaris de inhoudelijke basis.

Het RESULTAAT

Met de database en website als basis, willen we aan de slag om mensen laagdrempelig te informeren en enthousiasmeren voor hun wijk. Eens we alle informatie verzameld hebben, spelen we die terug naar de wijkbewoners en kijken we wat zij er zelf van maken. Met zo’n schat aan informatie en zo’n creatieve bewoners, kan het werkelijk alle richtingen uit.

Zelf geven we aan het einde van het project in elk geval een stevige voorzet: We gebruiken de verzamelde informatie om een eigenzinnige selectie te maken van de ‘highlights’ van de wijk en die in de vorm van een Dampoort City Map aan te bieden aan het publiek: Een alternatieve stadskaart die bewoners en bezoekers van de Dampoort moet uitnodigen de wijk in al haar diversiteit te ontdekken.

Bij de lancering, tonen we ook hoe je de database kan inzetten voor community building: We organiseren een tentoonstelling die geopend wordt met een evenement waarop de Vlaamse, Turkse, Bulgaarse, Pakistaanse, Poolse, (...) handelaren zich voorstellen aan het brede publiek.

Op lange termijn (als het budget op is) willen we het online portaal blijven uitbouwen en onderhouden als een echte wijkkrant. Ook de database wordt verder uitgebouwd en up date gehouden, zodat dit de basis kan vormen voor een echt wijkarchief.

We beschouwen Côté Dampoort als een proefproject om op een innovatieve manier te werken aan het samenleven in superdiverse wijken. Aan het einde van het burgerbudget-traject willen we onze ervaringen en expertise delen met de wereld door een draaiboek aan te bieden aan de Stad Gent.

WIE

Wanneer een aantal mensen, onafhankelijk van elkaar, hetzelfde idee krijgen op hetzelfde moment, weet je dat er iets moet gebeuren. Dat was namelijk het geval bij Coté Dampoort: Buurtbewoners Sven Sanctobin (mede-oprichter De Pastory), Bart Gabriël (Fotograaf, Echoes uit de wijk), Hakan Karaca (deken Dendermondsesteenweg) en Tina De Gendt (historica/ journalist, ‘Turkije aan de Leie’) kregen bijna tegelijkertijd hetzelfde idee: Buurtbewoners in verbinding brengen met de wijk en elkaar door de rijkdom van de Dampoortwijk in kaart te brengen en een platform te creëren.

De initiatiefnemers kenden elkaar op voorhand niet en zijn door de oproep van Burgerbudget met elkaar in contact gekomen. Om dit project tot een goed einde te brengen, wordt een nieuwe vzw opgericht. Elk van de initiatiefnemers beschikt wel over een uitgebreid en divers eigen netwerk in de buurt: Sven Sanctobin en Bart Gabriël hebben een breed netwerk bij Vlaamse buurtbewoners, terwijl Tina De Gendt en Hakan Karaca een groot netwerk hebben bij Turkse en Bulgaarse bewoners.

Dit ambitieuze project valt uiteraard niet te realiseren door enkele individuen, hoe gepassioneerd die ook mogen zijn. Er wordt samengewerkt met lokale verenigingen en organisaties, zoals de dekenij, buurtwerk, de Pastory, de heemkundige kring, vzw Jong, zelforganisaties en de scholen.

Voor de concrete uitwerking doen we beroep op de expertise van ondermeer Ine Dehandschutter (buurtbewoonster, Matuvu), archiefinstelling Amsab-ISG, Stad Gent en een professionele webdesigner.

Ook de buurtbewoners worden van bij de start meegetrokken in het verhaal: Voorafgaand werd reeds een kleine bevraging gedaan over de noden in de wijk, waaruit bleek dat veel mensen inderdaad vragende partij zijn naar overzicht en inzicht in de wijk (op uiteenlopende vlakken).

Eens we van start gaan, willen we in eerste instantie de handelaren informeren en betrekken bij het opmaken van de inventaris. Tegelijkertijd worden ook organisaties uit de buurt ingeschakeld om activiteiten aan te brengen en gewone bewoners om tips te geven. Daarnaast wordt de buurtbewoners ook gevraagd om mee te schrijven aan de geschiedenis van hun wijk door mensen en plaatsen te herkennen op foto’s.

Eens het online portaal is gelanceerd, worden buurtbewoners verder actief betrokken bij de uitbouw van de databank en aangespoord om de databank en het portaal (in alle vrijheid) te gebruiken om netwerken uit te bouwen. Zelf willen we in elk geval de aanzet geven door buurtbewoners in te schakelen om recensies te schrijven over de aanwezige horeca en/of hun beste shopping-tips te delen, willen we wijk-gidsen rekruteren bij vzw Jong en in de scholen, gaan we verhalen over de wijk verzamelen bij oudere buurtbewoners (cfr Raconteurs) en vragen we buurtbewoners om evenementen en activiteiten aan te brengen.

II. STAPPENPLAN

Fase 1: voorbereiding (inventaris, website-design, opstart)
Fase 2: lancering (lancering website, wijkkaart, community-building) Fase 3: publicatie wijkkaart (en verdere uitbouw en onderhoud portaal)

FASE 1: november 2017-september 2018

In de eerste fase zullen we zowel publiek als achter de schermen bezig zijn:
Naar buiten toe starten we met het lanceren van artikels over horeca, winkels en activiteiten/interessante plekken in de buurt (verspreiden reviews en insider- tips) via social media en elders (telkens met logo Cité Dampoort). Hiermee maken we de buurtbewoners warm om zelf mee te werken aan het uitbouwen van een ‘Dampoort Community’ (door aanbrengen eigen activiteiten, schrijven recensies, taggen foto’s).
Achter de schermen doen we op dit moment vooral data-verzameling en bereiden we de lancering van een website grondig voor. We gebruiken deze fase ook om in te spelen op feedback van buurtbewoners en bezoekers.

De eerste fase valt uiteen in drie deelopdrachten (verzameling data, opstart publicaties en opbouw website) die tegelijkertijd worden uitgevoerd.

1. Verzameling data MIDDENSTAND

- inventariseren horeca Dampoort-wijk (identikit + foto per zaak) (TDG + Hakan K.)

- inventariseren winkels Dampoort-wijk (identikit + foto per zaak) (TDG + Hakan K.)

= 4 maanden

CULTUUR-HISTORISCH
- inventariseren monumenten (TDG ism Heemkundige Kring) - overzicht geschiedenis wijk (TDG ism Heemkundige Kring) = 4 maanden

FOTO’s
- archiveren van reeds geïnventariseerde foto-collecties (Bart G. ism Amsab ISG

en TDG)
- in kaart brengen nog te inventariseren collecties (Bart G. ism TDG)

= 2 maanden

2. Opstart publicaties via bestaande media - keuze logo

KALENDER
- opstart wijk-kalender: oproep activiteiten via sociale media + betrokkenheid buurtbewoners creëren (TDG)
- uitbouw en redactie kalender (TDG)

AVANT-RELEASE
- release eerste artikels/recensies/berichten via klassieke en nieuwe media (TDG)

3. Opbouw website
- onderhandeling en bespreking website met kandidaat-ontwerpers (TDG, Sven S., Ine D.)
- keuze designer en concretiseren concept (TDG, Sven S., Ine D.) - uitbouw website (designer: controle Ine D. en Sven S.)

FASE 2: september 2018 - juli 2019 (lancering)
In deze fase laten we de aap uit de mouw komen en lanceren we de website als tool om te vinden wat men zoekt (bvb eerder verschenen reviews), maar ook als handig hulpmiddel om de wijk (en de buren) beter te leren kennen, samen te organiseren en te engageren voor het wijk-erfgoed. We betrekken de buurtbewoners bij het verzamelen van nieuwe data.

Deze fase valt uiteen in vier deelopdrachten (website, data-verzameling, community building en publicatie-voorbereiding), die tegelijkertijd worden uitgevoerd.

1. lancering + uitbouw website
- lancering website
- dagelijkse redactie website (kalender, middenstand, cultuur-historisch, update)

(TDG)
- promotie website via sociale media (team)

2. inschakelen bewoners voor data-verzameling - oproep recensenten buurtbewoners horeca en winkels

- promoten activiteiten uit de buurt

FOTO’s:
- bewoners inschakelen bij het dateren en benoemen van foto’s (via social media0)

3. Community-building
- samenbrengen bewoners rond thema’s
- uitbouwen online tool voor groepen
- buurtbewoners laten proeven van de data (en wat men ermee kan doen)

 

4. Publicatie-voorbereiding ‘Dampoort City Map’

- onderzoek en overleg
- redactie en selectie
- publicatie Dampoort City Map
inhoudelijk: TDG, Sven S., Hakan K, Bart G vorm: Roel
verspreiding:

FASE 3: juli 2019 -verder (publicatie wijkkaart)

In een laatste fase (toch wat burgerbudget betreft) wordt de wijkkaart gepubliceerd en verdeeld. De lancering gebeurt met een evenement waarop de Dampoort als beginnende ‘community’ naar buiten treedt: met een tentoonstelling en een “Dampoort-markt”, waarop de handelaren naar buiten treden.
Na het evenement wordt de website onderhouden en verder uitgebouwd, maar kunnen we ook van start om aan community-building te doen (via evenementen, rondleidingen, groepen, ...). Dit deel valt buiten het budget van burgerbudget.

Deze fase valt uiteen in twee deelopdrachten (publicatie en evenement). Een groot deel van de voorbereiding hiervan is eerder al gebeurd.

1. Publicatie en verspreiding Dampoort City Map - publicatie
- verspreiding
- promotie

2. Evenement ter lancering
- tentoonstelling over Dampoort

- buurtfeest ism handelaars 

3. Redactie, onderhoud en verdere uitbouw website (dit valt buiten het budget voor burgerbudget)

III. BUDGET We begroten dit project op:

PERSONEELSKOSTEN:
1 voltijds equivalent (44.000 euro / jaar)
gedurende 1 jaar en 8 maanden (nov 2017-juli 2019): 73.300 euro

die wordt ingevuld door: - Tina De Gendt
- Hakan Karaca
- Bart Gabriël

- Ine Dehandschutter
- Ontwerpers City Map

WEBSITE: 50.000 euro
(schatting Ine Dehandschutter)

LOGISTIEK benodigdheden: 2000 euro

ADMINISTRATIEVE KOST (oprichting vzw): 187,19 euro

PUBLICATIE, lancering en verspreiding van Dampoort City Map: 22.000 euro

TOTAAL 147.487,19 euro

 

 

IV. SLUITENDE ARGUMENTEN 

Met Coté Dampoort willen we bewoners en bezoekers blijvend informeren over de wijk en mensen motiveren om er meer deel te nemen aan het sociaal leven, lokaal te consumeren en te organiseren en zich de lokale geschiedenis toe te eigenen. Deze missie sluit heel rechtstreeks aan bij het streven van de Stad Gent om een open, solidaire, kindvriendelijke, milieuvriendelijke stad te zijn, gedragen door een gemeenschap van verantwoordelijke burgers die zich vrij kunnen ontplooien. We zijn er ook van overtuigd dat Côté Dampoort een unieke kans biedt om heel concreet met een aantal van die doelen aan de slag te gaan en een nieuw recept kan zijn om een aantal oude zeren van stadsvernieuwing aan te pakken.

1. Weg met hokjes!

Net als andere wijken uit de 19de eeuwse gordel, kent de Dampoort een zeer heterogene bevolking, die slechts moeilijk de weg vindt naar elkaar en elkaars leefwereld. Ook aan de Dampoort wordt nog te veel ‘naast’ elkaar geleefd in de plaats van ‘met’ elkaar.

Enerzijds zijn er drempels qua infrastructuur: De oude tweedeling Sint- Amandsberg-Dampoort, het feit dat de wijk gesplitst wordt door drie grote invalswegen naar Gent (Antwerpsesteenweg, Land van Waaslaan, Dendermondsesteenweg) en de aanwezigheid van verschillende dorpskernen (Heilig Hart, Campo Santo, Bernadette), maakt dat er veel in eilandjes geleefd wordt en de sociale cohesie belemmerd wordt.

Anderzijds zijn er historische en culturele drempels: De Dampoortwijk kende verschillende migratiestromen: 19de eeuw (vooral burgerij), vroege 20ste E (vooral arbeiders), ’50 (vooral middenklasse), ’70 (vooral Turkse arbeiders) en vanaf 2000 zien we zowel een grote instroom van jonge, welgestelde gezinnen (vooral uit West-Vlaanderen) als nieuwkomers in precaire situaties uit Oost- Europa en heel recent oorlogsvluchtelingen. Voor veel (ook nieuwe) bewoners vormt de etnisch-culturele verscheidenheid in de buurt (ca 50 procent van de bewoners heeft een migratie-achtergrond) een bijzondere uitdaging naar samenleven toe. Het wij-zij-denken is ook aan de Dampoort sterk aanwezig. Daarnaast vormen armoede en sociale ongelijkheid een belangrijke uitdaging voor deze wijk. In Sint-Amandsberg wonen mensen in vervallen appartementen, uitkijkend op villawijken en herenhuizen naast krappe arbeidershuisjes.

Veel buurtbewoners (nieuw en oud) zijn erover gefrustreerd hoe weinig ze weten van elkaar en de mogelijkheden die er zijn om uit te eten, te feesten, te organiseren, te shoppen. Zo voelen nog te veel Vlaamse buurtbewoners schroom om binnen te stappen in de Turkse winkels van de Dendermondsesteenweg, zijn de zaken van weleer weinig bekend bij nieuwkomers en kennen te weinig mensen het aanbod van buurtwerk. Niet omdat ze dit niet zouden willen, maar omdat de drempel simpelweg te groot is. Dit gebrek aan kennis en netwerk zorgt ervoor dat veel Dampoorters buiten hun wijk op zoek gaan naar zaken (dingen om te doen, te zien, te kopen, te eten), niet beseffend dat die achter de hoek beschikbaar zijn.

Met dit project nemen we die drempels weg door laagdrempelig informatie aan te bieden en te werken met tips van buurtbewoners.

2. Go local!

Hoe weinig ze er ook over weten, het enthousiasme van Dampoorters om hun buurt te leren kennen is wel groeiend. We zitten duidelijk op een keerpunt. Met dank aan de vele investeringen en originele projecten in de wijk, is de fierheid over de buurt de afgelopen jaren gevoelig gestegen. Wanneer mensen horen over het rijke aanbod, hoor je vaak de reactie: “Had ik dit maar eerder geweten!” en “Waar kan ik deze informatie vinden?”. Op die vraag bestaat op dit moment echter geen duidelijk antwoord: Iedere organisatie, instelling en onderneming heeft zijn eigen communicatiekanalen (grotendeels gericht naar de eigen achterban), maar er is geen duidelijk nood aan meer overzicht en overkoepeling.

Door mensen te informeren over wat er in de buurt gaande is, willen we bewoners in essentie aanmoedigen om lokaler te consumeren, organiseren en zich te engageren. Dit heeft uiteraard een gunstig effect op mobiliteit, lokale middenstand en ecologie in het algemeen.

3. Burgers verenigt u!

Uit onze bevraging bij buurtbewoners bleek dat Dampoorters niet alleen erg zoekend zijn naar informatie over wat er allemaal te doen en te vinden is, maar ook naar elkaar. Mensen met gelijkaardige ideeën en interesses (van sport tot vegatarisme of kinderzorg) vinden elkaar in het kluwen achter de Dampoort niet altijd. Een aantal groepen (waaronder vooral ECM) worden steevast via ‘sleutelfiguren’ betrokken bij het gebeuren, terwijl dit niet altijd nodig is.

Een andere manier waarop dit project verbindend werkt, is doordat we mensen via het portaal de mogelijkheid willen bieden om elkaar tips te geven. Uit onze bevraging bleek dat heel wat gezinnen achter de Dampoort op zoek zijn naar plekken en activiteiten voor kinderen, maar zich verliezen in het enorme aanbod. Ten derde wonen er achter de Dampoort heel wat sociaal geëngageerde mensen die geïnteresseerd zijn om vrijwilligerswerk te doen en mensen (en verenigingen) die zo’n geëngageerde vrijwilligers goed kunnen gebruiken. Helaas vinden zij elkaar te weinig.

Met dit project willen we heel concreet op de nood om zich lokaal te verenigen inspelen door het verzamelen en publiek maken van gegevens over bestaande netwerken en het aanbieden van mogelijkheden om groepen te vormen rond bepaalde thema’s. Daarnaast sporen we mensen ook aan elkaar tips te geven, maar ook om actief aan de slag te gaan voor de buurtbewoners.

4. Le nouveau nous est arrivé

Het wij-zij denken doorbreken is in de eerste plaats een kwestie van een gemeenschappelijke identiteit (‘le nouveau nous’ van Tarik Ramadan) te ondersteunen. In onze wijk ligt het gemeenschappelijke voor de hand: De Dampoortwijk. Om bewoners toe te staan zich te identificeren met de wijk is een minimale betrokkenheid met de cultuur en het erfgoed van de wijk een belangrijke voorwaarde. Daarom willen we mensen met Côté Dampoort ook warm maken voor de lokale geschiedenis, cultuur, natuur, architectuur en dynamiek.

Enerzijds willen we met Coté Dampoort een overzicht bieden van de (al dan niet te bezoeken) monumenten achter de Dampoort, de zichtbare restanten van het roemrijke verleden van de buurt en de verhalen erachter. Dit overzicht kan via de website aangeboden worden, maar moet op termijn ook resulteren in geleide bezoeken en wandelingen in de buurt, waarop buurtbewoners zich kunnen inschrijven. Op termijn is het ook de bedoeling wandelingen rond bepaalde thema’s (architectuur, bijzondere planten, griezeltocht, ...) uit te werken die mensen dan zelfstandig of begeleid door een gids kunnen afleggen. Anderzijds willen we de Dampoorters aanmoedigen zich het verleden van de wijk toe te eigenen en mee te helpen met het in kaart brengen en bewaren van lokaal erfgoed. Hiertoe verzamelen en verspreiden we foto’s van vroeger, waarbij de buurtbewoners worden ingeschakeld om mensen en plaatsen te identificeren. Daarnaast willen we buurtbewoners ook oproepen om ‘wandelende encyclopedieën’ voor te dragen, die dan kunnen worden geïnterviewd. Dit kan resulteren in tentoonstellingen en andere erfgoedprojecten.

5. Op lange termijn

Met het Burgerbudget kunnen we een mooie start maken, maar Côté Dampoort is een project dat uitgesproken voor de lange termijn bedoeld is. Niet alleen binnen onze eigen wijk: Het is nu al duidelijk dat de Dampoort lang niet de enige wijk is waar een grote behoefte bestaat aan een dergelijk initiatief. Ook in andere wijken van de 19de en 20ste Eeuwse gordel neemt het ‘wijkgevoel’ toe, groeit de vraag naar meer inzicht en overzicht en gaat men op zoek naar erkenning van de eigenheid van elke wijk. Ook in de wijken Muide, Brugse Poort, Rabot, Ledeberg, (...) zijn steeds meer mensen vragende partij naar een wijkportaal en is men op zoek naar manieren om hiermee aan de slag te gaan.

De Dampoort is volgens ons de ideale plaats om dit ‘nieuwe recept’ van een wijkportaal uit te testen. Niet alleen omdat het idee hier spontaan gegroeid is, maar ook omwille van een aantal andere redenen: De wijk is bevattelijk (duidelijke grenzen, bekende handelsassen), heeft een evident toeristisch potentieel (Campo Santo, Begijnhof, Rozenbroeken, ...), maar vooral is het een wijk waar al een belangrijk voor-traject is afgelegd (sociaal-artistieke initiatieven zoals Echo’s in de Wijk, maar ook door de Heemkundige Kring), waar actieve overlegplatformen bestaan (dekenij Dendermondsesteenweg, de Pastory, ...) en waar de initiatiefnemers elkaar al hebben gevonden en enthousiast zijn om hiermee aan de slag te gaan.

Na afloop van het traject dat we met het Burgerbudget hebben afgelegd, willen we daarom graag een draaiboek opstellen dat andere wijken (binnen of buiten Gent) kunnen gebruiken om een gelijkaardig traject op te zetten. 

Bekijk alle acties in de wijk: